สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) แจ้งผู้ผลิตและผู้นำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนให้ตรวจสอบใบอนุญาตตามกฎกระทรวงใหม่ ซึ่งมีผลบังคับใช้วันที่ 30 ตุลาคม 2026 ขณะที่กรมศุลกากรกำหนดให้สินค้าที่เข้าข่ายต้องเชื่อมข้อมูลใบอนุญาตหรือใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์กับ สมอ. ในขั้นตอนนำเข้า ความเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จึงเกี่ยวข้องทั้งกับสถานะมาตรฐานของตัวแผงและเอกสารที่ใช้ผ่านพิธีการศุลกากร
กรมศุลกากรระบุในประกาศที่ 132/2569 ว่ากฎกระทรวงได้รับการประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2026 และมีผลในวันถัดมา การเชื่อมโยงข้อมูลเริ่มใช้กับสินค้าในพิกัดศุลกากรและรหัสสถิติ 8541.43.00-000/C62 ซึ่งเป็นโฟโตวอลตาอิกเซลล์ที่ประกอบขึ้นเป็นโมดูลหรือทำเป็นแผง โดยประกาศใช้ถ้อยคำกำกับว่าสินค้าที่อยู่ภายใต้บังคับของกฎกระทรวงดังกล่าว ผู้นำเข้าจึงต้องตรวจทั้งลักษณะของสินค้าจริงและพิกัดที่ใช้สำแดง ไม่ควรอาศัยเพียงชื่อทางการค้าของผลิตภัณฑ์
ในด้านการกำกับดูแลสินค้า สมอ. ระบุว่าแผงโซลาร์เซลล์อยู่ภายใต้มาตรฐานด้านความปลอดภัย มอก. 61730 เล่ม 2-2567 โดยมีเป้าหมายควบคุมแผงที่ผลิตหรือนำเข้ามาจำหน่ายในประเทศ การประกาศนี้เกี่ยวข้องกับแผงเซลล์แสงอาทิตย์โดยตรง ส่วนอุปกรณ์อื่นในระบบโซลาร์มีแผนกำหนดมาตรฐานเพิ่มเติมแยกต่างหาก จึงไม่ควรเข้าใจว่าอินเวอร์เตอร์หรือสายไฟทุกชนิดถูกควบคุมภายใต้กฎกระทรวงฉบับเดียวกันแล้ว
ใบอนุญาตจาก สมอ. และข้อมูลที่เชื่อมกับศุลกากรเป็นคนละขั้นตอน
สมอ. เปิดให้ยื่นคำขอใบอนุญาตผ่านระบบ E-License ของหน่วยงาน ซึ่งใช้ดำเนินการเกี่ยวกับการอนุญาตผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ส่วนประกาศกรมศุลกากรพูดถึงการเชื่อมโยงข้อมูลใบอนุญาตหรือใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างหน่วยงานเพื่อใช้ประกอบการนำเข้า ผ่านระบบที่เกี่ยวข้องกับ National Single Window (NSW) ดังนั้นการมีเอกสารทดสอบผลิตภัณฑ์อย่างเดียวจึงไม่ใช่คำตอบครบถ้วนของขั้นตอนนำเข้า ผู้ประกอบการยังต้องตรวจสถานะการอนุญาตและความถูกต้องของข้อมูลที่เชื่อมเข้าระบบด้วย
ตามข้อมูลประชาสัมพันธ์ของ สมอ. วันที่ 28 ตุลาคม 2026 หน่วยงานได้เปิดรับคำขอและตรวจประเมินโรงงานล่วงหน้า พร้อมระบุว่ามีผู้ประกอบการพร้อมรับใบอนุญาตแล้ว 259 ใบอนุญาต ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนความคืบหน้าของการเตรียมความพร้อมในช่วงก่อนเริ่มบังคับใช้ แต่ไม่ได้แปลว่าสินค้าทุกรุ่นจากผู้ประกอบการเหล่านั้นได้รับอนุญาตโดยอัตโนมัติ ผู้สนใจสามารถตรวจรายชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตได้จากฐานข้อมูลที่ สมอ. เปิดเผย
มาตรฐานเน้นการตรวจสอบความปลอดภัยของแผง
สมอ. อธิบายว่าการทดสอบตามมาตรฐานความปลอดภัยเกี่ยวข้องกับความทนทานต่อความร้อน การป้องกันอันตรายทางไฟฟ้า การลามไฟเมื่อเผชิญความร้อนหรือประกายไฟ และคุณสมบัติทางกล การกำหนดมาตรฐานบังคับจึงมุ่งตรวจองค์ประกอบที่อาจมีผลต่อความปลอดภัยเมื่อแผงถูกนำไปติดตั้งและใช้งานจริง ทั้งในระบบ Solar Rooftop และการใช้งานรูปแบบอื่นที่อยู่ในขอบเขตของผลิตภัณฑ์
หน่วยงานยังกล่าวถึงแผนควบคุมผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบพลังงานแสงอาทิตย์อีก 7 ประเภท ได้แก่ สายไฟกระแสตรง แบตเตอรี่ลิเทียม ฟิวส์ อินเวอร์เตอร์ เครื่องตัดวงจรไฟฟ้ากระแสตรง ขั้วต่อสายไฟกระแสตรง และตู้รวมสายไฟ รายการนี้เป็นทิศทางการกำกับดูแลเพิ่มเติมตามที่ สมอ. ประกาศ ไม่ใช่หลักฐานว่าอุปกรณ์ทั้งหมดมีผลบังคับพร้อมแผงโซลาร์เซลล์ในวันที่ 30 ตุลาคม
สำหรับฝ่ายจัดซื้อและผู้นำเข้า งานที่ต้องแยกตรวจจึงมีอย่างน้อยสามส่วน คือข้อมูลทางเทคนิคของรุ่นแผงและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สถานะใบอนุญาตของสินค้าที่จะนำเข้าหรือจำหน่าย และข้อมูลสินค้าในเอกสารศุลกากรที่ต้องสอดคล้องกับพิกัดและรหัสสถิติ การตรวจสอบควรทำจากประกาศและฐานข้อมูลของ สมอ. รวมทั้งประกาศกรมศุลกากรฉบับที่มีผลใช้จริง ไม่ใช่ใช้เพียงคำรับรองจากผู้ขายหรือข้อความบนใบเสนอราคา
ประกาศของศุลกากรยืนยันวันที่เริ่มเชื่อมข้อมูลและประเภทสินค้าตามพิกัดดังกล่าว ส่วนข้อยกเว้นหรือเงื่อนไขเฉพาะรายผลิตภัณฑ์ต้องตรวจจากตัวบทกฎกระทรวงและหลักเกณฑ์การอนุญาตโดยตรงก่อนให้คำแนะนำทางกฎหมาย ข่าวนี้จึงชี้จุดที่ผู้เกี่ยวข้องต้องนำไปตรวจสอบต่อ มากกว่าจะสรุปว่าทุกแผงหรือทุกคำสั่งซื้ออยู่ภายใต้ข้อกำหนดเดียวกันโดยไม่มีเงื่อนไข
ที่มา:
กรมศุลกากร ประกาศที่ 132/2569
สมอ. แจ้งเตือนผู้นำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์
กรมโรงงานอุตสาหกรรม ข่าวควบคุมมาตรฐานแผงโซลาร์เซลล์ 28 ต.ค. 2026











