นักวิจัยจาก Institute for Basic Science (IBS) ประสบความสำเร็จในการพัฒนา 2D Transistor โดยเปลี่ยนโครงสร้างผลึก WSe₂ เพียงชิ้นเดียวให้เป็นทั้งฉนวน หน้าสัมผัส และสารกึ่งตัวนำ เทคโนโลยีนี้ช่วยแก้ปัญหาการประกอบวัสดุระดับอะตอม ซึ่งเป็นก้าวสำคัญที่อุตสาหกรรม Semiconductor และ OSAT ในไทยต้องติดตามเพื่อเตรียมพร้อมรับมือโครงสร้างชิปแห่งอนาคต
การย่อขนาดชิปเซมิคอนดักเตอร์ให้เล็กระดับอะตอมกำลังเผชิญทางตัน เมื่อการนำวัสดุต่างชนิดมาประกอบกันทำให้เกิดความเสียหายและลดทอนประสิทธิภาพ แต่ล่าสุดงานวิจัยจาก Institute for Basic Science (IBS) ประเทศเกาหลีใต้ สามารถเปลี่ยนโครงสร้างผลึก 2 มิติ (2D Crystal) เพียงชิ้นเดียวให้กลายเป็นทรานซิสเตอร์ที่สมบูรณ์ได้สำเร็จ ซึ่งอาจปลดล็อกขีดจำกัดของซิลิคอนและเปิดทางสู่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้พลังงานต่ำเป็นพิเศษ โดยงานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Science นำเสนอแนวทางใหม่ในการสร้างชิ้นส่วนวงจรระดับนาโนเมตร
ทลายข้อจำกัดการประกอบชิ้นส่วนระดับอะตอม
โดยปกติแล้ว ทรานซิสเตอร์หนึ่งตัวต้องใช้วัสดุ 3 ชนิดมาประกอบกัน ได้แก่ เซมิคอนดักเตอร์ สำหรับนำกระแสไฟฟ้า, Dielectric สำหรับเป็นฉนวนควบคุมกระแส และหน้าสัมผัสโลหะ (Metallic contacts) สำหรับให้กระแสไฟไหลเข้าออก ทว่าหากอุปกรณ์มีขนาดเข้าใกล้ระดับอะตอม การนำวัสดุ Dielectric หรือโลหะไปเคลือบลงบนผิวของเซมิคอนดักเตอร์ 2 มิติ มักสร้างความเสียหายให้กับโครงสร้างที่บางเฉียบ หรือทำให้เกิดแรงต้านทานที่ทำให้ชิปทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
เปลี่ยนผลึก Tungsten Diselenide ชิ้นเดียวให้ทำหน้าที่ครบวงจร
ทีมวิจัยที่นำโดย Jo Moon-Ho จากศูนย์ Center for Van der Waals Quantum Solids ภายใต้ IBS จึงเปลี่ยนวิธีจากการประกอบวัสดุต่างชนิด เป็นการใช้ผลึก Tungsten diselenide (WSe₂) แบบหลายชั้นเพียงชิ้นเดียวเป็นสารตั้งต้น แล้วใช้กระบวนการทางเคมีปรับเปลี่ยนคุณสมบัติของชั้นอะตอมเฉพาะจุด
กระบวนการนี้เริ่มต้นด้วยการออกซิไดซ์ WSe₂ ชั้นบนสุดให้กลายเป็นฉนวน Tungsten oxide (WOₓ) เพื่อทำหน้าที่เป็น Dielectric จากนั้นใช้ปฏิกิริยาเคมีแบบก๊าซเปลี่ยนพื้นที่บางส่วนให้เป็น Tungsten disulfide (WS₂) ซึ่งเป็นเซมิคอนดักเตอร์ชนิด n (n-type) หรือเปลี่ยนเป็น Tungsten ditelluride (WTe₂) ซึ่งมีคุณสมบัติกึ่งโลหะเพื่อใช้เป็นหน้าสัมผัส ส่วนชั้นที่ไม่ได้ถูกทำปฏิกิริยาจะยังคงคุณสมบัติเซมิคอนดักเตอร์ดั้งเดิมของ WSe₂ เอาไว้
ช่องว่างขนาดเล็กระหว่างชั้นอะตอมช่วยให้ทีมวิจัยสามารถควบคุมความลึกของปฏิกิริยาเคมีได้อย่างแม่นยำในระดับ 0.7 นาโนเมตรต่อหนึ่งชั้นอะตอม โดยอาศัยการปรับอุณหภูมิและแรงดันก๊าซ
ประสิทธิภาพการสลับกระแสไฟที่เข้าใกล้ขีดจำกัดทางทฤษฎี
การเปลี่ยนชั้นบนสุดเป็น WOₓ ทำให้ได้ชั้นฉนวน Dielectric ที่มีความหนาเทียบเท่าต่ำกว่า 1 นาโนเมตร ทรานซิสเตอร์ WSe₂ ที่สร้างขึ้นด้วยวิธีนี้มีประสิทธิภาพการสลับสถานะสูงมาก โดยการเปลี่ยนแปลงแรงดันไฟฟ้าเพียง 61.3 มิลลิโวลต์ (mV) สามารถเพิ่มกระแสไฟฟ้าได้ถึง 10 เท่า ซึ่งเป็นตัวเลขที่เข้าใกล้ขีดจำกัดทางทฤษฎีที่ 60 มิลลิโวลต์ต่อเดเคด (mV/decade) อย่างมาก พร้อมทั้งให้อัตราส่วนกระแสเปิด/ปิด (On/off current ratio) สูงกว่า 10 ล้านเท่า
ในขณะเดียวกัน การแปลงพื้นผิวบางส่วนเป็น WTe₂ ช่วยลดอุปสรรคในการฉีดประจุ (Charge injection barrier) ลงเหลือเพียง 1 ใน 3 เมื่อเทียบกับการใช้หน้าสัมผัสแพลตทินัมแบบดั้งเดิม ทำให้พาหะประจุสามารถไหลเข้าสู่เซมิคอนดักเตอร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทีมงานยังนำเทคนิคนี้ไปต่อยอดสร้างวงจรอินเวอร์เตอร์แบบเรียงซ้อนแนวตั้ง (Vertically stacked van der Waals inverter) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของระบบลอจิกดิจิทัลได้สำเร็จ
“ความท้าทายหลักในการวิจัยเซมิคอนดักเตอร์ 2 มิติ ไม่ใช่แค่การหาเซมิคอนดักเตอร์ที่ดีกว่า แต่คือการหา Dielectric และหน้าสัมผัสทางไฟฟ้าที่เหมาะสมเข้าคู่กัน” Jo Moon-Ho กล่าว “งานวิจัยนี้เป็นการผสานวัสดุศาสตร์ระดับอะตอมเข้ากับเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์สมัยใหม่ เพื่อแก้ปัญหาการประกอบชิ้นส่วนในวงจร ซึ่งอาจเป็นเส้นทางใหม่สู่อุปกรณ์เซมิคอนดักเตอร์ที่มีการซ้อนทับกันในแนวตั้ง ย่อส่วนได้สูงสุด และใช้พลังงานต่ำเป็นพิเศษ”
ที่มา:
Phys.org










