อุตสาหกรรมอาหารทะเลแช่แข็งของโลกกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว และกำลังกลายเป็นหนึ่งในสมรภูมิการแข่งขันสำคัญของประเทศผู้ส่งออกอาหาร ข้อมูลจาก Future Business Insights ระบุว่า มูลค่าตลาดอาหารทะเลโลกปี 2567 อยู่ที่ราว 11.44 ล้านล้านบาท และคาดว่าจะขยายตัวแตะเกือบ 20.19 ล้านล้านบาทในปี 2575 เปิดโอกาสครั้งใหญ่ให้ประเทศไทยในฐานะผู้ส่งออกอาหารรายสำคัญของโลก โดยเฉพาะกลุ่มอาหารแช่เย็น–แช่แข็งที่เติบโตโดดเด่นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม โอกาสดังกล่าวยังติดข้อจำกัดสำคัญคือ “โลจิสติกส์ภายในโรงงาน” ที่ยังพึ่งพาแรงงานคนในการขนย้ายวัตถุดิบน้ำหนัก 500 กิโลกรัมถึง 1 ตัน เสี่ยงต่ออุบัติเหตุและปัญหาสุขภาพ ขณะที่ระบบรางขนส่งแบบเดิม แม้รับน้ำหนักได้มากแต่ขาดความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงไลน์การผลิต จุดอ่อนนี้เองกลายเป็นโจทย์ตั้งต้นของการพัฒนา “CARVER” หุ่นยนต์เคลื่อนที่อัตโนมัติ (AMR) ฝีมือคนไทย
ผศ. ดร.สุภชัย วงศ์บุณย์ยง ผู้อำนวยการ สถาบันวิทยาการหุ่นยนต์ภาคสนาม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เปิดเผยว่า CARVER เป็นผลงานวิจัยและพัฒนาระบบ AMR สำหรับอุตสาหกรรมอาหารทะเลแช่แข็ง โดย FIBO ร่วมกับภาคเอกชน BRAINWORKS IMAGINEERING และได้รับการสนับสนุนทุนจาก บพข. เพื่อตอบโจทย์การใช้งานจริงในโรงงานอาหาร
AMR อิสระ ไม่ต้องพึ่งเส้นราง ออกแบบเพื่อโรงงานอาหารโดยเฉพาะ
CARVER ใช้เทคโนโลยี Free Navigation อาศัยเซนเซอร์ LIDAR ในการสร้างแผนที่และระบุตำแหน่ง ทำให้หุ่นยนต์สามารถเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระโดยไม่ต้องติดตั้งเส้นแม่เหล็กหรือ QR Code รุ่นต้นแบบ CARVER-CLY-AMR-500 รองรับน้ำหนักบรรทุกสูงสุด 500 กิโลกรัม ความเร็วสูงสุด 1 เมตรต่อวินาทีเมื่อไม่บรรทุก และ 0.50 เมตรต่อวินาทีเมื่อบรรทุกเต็ม ทำงานต่อเนื่องได้ราว 8 ชั่วโมง
โครงสร้างตัวถังออกแบบตามหลัก Hygienic Design ใช้สเตนเลสเกรด 304 แบบ Food Grade ผิวเรียบ ลาดเอียง ลดการสะสมน้ำและสิ่งปนเปื้อน รองรับสภาพแวดล้อมเปียกชื้นและไอเกลือ พร้อมมาตรฐานป้องกันฝุ่นและน้ำระดับ IP65 ระบบสมองกลพัฒนาบน ROS ทำงานร่วมกับคอนโทรลเลอร์อุตสาหกรรมของ Siemens เพื่อความเสถียรและการเชื่อมต่อกับระบบโรงงานในอนาคต
ผ่านการทดสอบจริง ตั้งแต่ห้องแล็บถึงไลน์ผลิต
ทีมวิจัยได้นำ CARVER ผ่านการทดสอบมาตรฐาน IP Test และการทดสอบสมรรถนะการเคลื่อนที่ ณ กรมวิทยาศาสตร์บริการ ก่อนลงสนามจริงในโรงงานอาหารทะเลที่จังหวัดชุมพรและสมุทรสาคร ให้หุ่นยนต์ทำงานร่วมกับคนงานและไลน์การผลิตจริง เพื่อนำข้อมูลไปปรับปรุงทันทีในหน้างาน เพื่อให้พร้อมใช้งานเชิงอุตสาหกรรม
จากต้นแบบสู่เชิงพาณิชย์ ยกระดับทั้งเศรษฐกิจและแรงงาน
ก้าวต่อไปของโครงการคือการพัฒนา CARVER จากเครื่องต้นแบบสู่ผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ เพื่อลดต้นทุน เพิ่มความแม่นยำ และสร้างความยืดหยุ่นในการจัดการโลจิสติกส์ภายในโรงงานอาหารแช่แข็ง ในมิติทางสังคม หุ่นยนต์จะช่วยลดความเสี่ยงการบาดเจ็บจากการขนย้ายของหนัก และเปิดทางให้แรงงานยกระดับทักษะไปสู่งานควบคุมและบำรุงรักษาระบบอัตโนมัติ ขณะที่โจทย์การพัฒนาในระยะต่อไปยังรวมถึงการเพิ่มการยึดเกาะบนพื้นเปียกลื่น และการเชื่อมต่อกับระบบ Factory Management System อย่างสมบูรณ์
